---
title: "Rząd USA kazał wyłączyć Claude Fable 5"
description: "Trzy dni po premierze Anthropic musiał wyłączyć Claude Fable 5 i Mythos 5 — na polecenie rządu USA. Co się stało, czym jest sporna luka i co dalej."
date: 2026-06-12
category: AI
tags: ["AI", "Anthropic", "Claude", "LLM", "Bezpieczeństwo"]
url: https://uper.pl/blog/fable-5-zablokowany-przez-usa/
---

# Rząd USA kazał wyłączyć Claude Fable 5 — powód? Luka, którą znajdzie też konkurencja

Trzy dni po tym, jak Anthropic ogłosił Fable 5 jako najpotężniejszy model, jaki kiedykolwiek udostępnił publicznie, firma musiała go wyłączyć — dla wszystkich, na całym świecie, w środku piątkowego wieczoru. Nie z powodu awarii ani włamania, lecz na polecenie amerykańskiego rządu.

Pismo dotarło do Anthropic 12 czerwca o 17:21 czasu wschodniego. Była to dyrektywa eksportowa powołująca się na bezpieczeństwo narodowe, która nakazywała odciąć dostęp do Fable 5 oraz jego niepublicznego bliźniaka, Mythos 5, każdemu obcokrajowcowi — gdziekolwiek na świecie, łącznie z zatrudnionymi w samej firmie. Tak szeroko sformułowanego zakazu nie dało się spełnić połowicznie. Żeby mieć pewność, że żaden obcokrajowiec nie dotknie modelu, Anthropic wyłączył go po prostu dla każdego. W Claude Code próba uruchomienia modelu `claude-fable-5` kończy się teraz komunikatem, że model „może nie istnieć lub nie masz do niego dostępu". Identyczny błąd zwraca API. Pozostałe modele — Opus, Sonnet, Haiku — działają normalnie.

## Sporna luka: „jailbreak", który okazał się przeglądem kodu

Co takiego potrafi Fable 5, że zasłużył na interwencję Departamentu Handlu? Tu zaczyna się najciekawsza część, bo sam Anthropic twierdzi, że niewiele. Dyrektywa, jak pisze firma, nie zawierała konkretnego uzasadnienia. Z tego, co udało się ustalić Anthropic, rząd uznał, że natrafił na sposób obejścia zabezpieczeń modelu — i że ten „jailbreak" jest na tyle groźny, by wycofać produkt z rynku. Tyle że demonstracja, którą firma obejrzała, sprowadzała się do poproszenia modelu, żeby przejrzał konkretne repozytorium kodu i naprawił znalezione w nim błędy. Ujawniła przy tym garść drobnych, znanych już wcześniej podatności — takich, które, jak zaznacza Anthropic, bez żadnego obejścia wykryje też niejeden inny publicznie dostępny model. Firma wskazuje wprost na GPT-5.5 od OpenAI i dodaje, że dokładnie tym zajmują się na co dzień specjaliści, którzy pilnują bezpieczeństwa systemów.

Jest jeszcze jeden szczegół, który Anthropic podkreśla: dowody, jakie dostał od rządu, były wyłącznie ustne. Nie chodziło też o uniwersalne obejście, które otwierałoby model na całe spektrum niebezpiecznych zastosowań, tylko o wąską sztuczkę działającą w określonych warunkach. Firma twierdzi, że nie zgłoszono jej ani jednego przypadku, w którym taka luka doprowadziła do realnej szkody.

## Anthropic stosuje się do nakazu, ale punktuje jego logikę

Anthropic znalazł się więc w niewdzięcznej pozycji: stosuje się do prawnego nakazu, ale nie zostawia suchej nitki na jego logice. Wycofywanie modelu używanego przez setki milionów ludzi z powodu wąskiej, potencjalnej luki to — zdaniem firmy — precedens, który, zastosowany do całej branży, zatrzymałby wdrażanie jakichkolwiek nowych modeli u wszystkich liczących się graczy. Anthropic od dawna powtarza, że rząd powinien móc blokować niebezpieczne wdrożenia, ale w ramach procedury przejrzystej, sprawiedliwej i opartej na faktach technicznych. Tym razem, jak ocenia, żadnego z tych warunków nie spełniono. Całość firma nazwała nieporozumieniem i zapowiedziała, że pracuje nad przywróceniem dostępu, a kolejne szczegóły poda w ciągu doby.

Warto przy tym pamiętać, że Fable nie był modelem wypuszczonym po cichu. Przed premierą Anthropic przez tysiące godzin testował jego zabezpieczenia metodą red teamingu — z udziałem rządu USA, brytyjskiego instytutu AISI i zewnętrznych zespołów — i utrzymuje, że okazały się skuteczniejsze niż w którymkolwiek wcześniejszym modelu. Część użytkowników narzekała wręcz, że ograniczenia są zbyt restrykcyjne.

## Kto wydał polecenie

Skąd właściwie przyszło polecenie? Według NBC News, powołującego się na urzędnika administracji, pismo podpisał sekretarz handlu Howard Lutnick, a przygotowali je ludzie z Biura Przemysłu i Bezpieczeństwa (BIS) w Departamencie Handlu. Resort nie odpowiedział od razu na prośby o komentarz, a dlaczego akurat obcokrajowcy mieliby być tu zagrożeniem — pozostało niejasne. Jak zauważa NBC, jest to prawdopodobnie pierwszy raz, gdy czołowa firma AI zdejmuje publicznie działający model wskutek interwencji władz federalnych.

## Dlaczego Mythos 5 zniknął razem z Fable

Żeby zrozumieć, dlaczego oba modele potraktowano łącznie, trzeba cofnąć się o kilka dni. Fable 5 i Mythos 5 Anthropic pokazał dopiero we wtorek, reklamując je jako najmocniejsze systemy w swojej historii. Oba wyrosły z tego samego fundamentu — wcześniejszego Mythos Preview — ale rozeszły się w świat różnymi drzwiami. Fable 5 trafił do szerokiej publiczności z mocnymi ogranicznikami, zwłaszcza wokół cyberbezpieczeństwa i biologii. Mythos 5, pozbawiony tych hamulców, dostała tylko wąska grupa zaufanych partnerów z branży cyberbezpieczeństwa i infrastruktury krytycznej. Ten sam silnik, dwie różne klamki — i jedna dyrektywa, która zamknęła obie naraz. Sam Mythos Preview zdążył wcześniej zasłużyć na dobrą prasę w programie badań nad bezpieczeństwem Project Glasswing; sama Mozilla twierdziła, że dzięki niemu załatała setki luk.

Więcej o samej premierze i obu modelach pisałem w artykule [Claude Fable 5 i Mythos 5 — najpotężniejszy model Anthropic](/blog/claude-fable-5/).

## Tło: miesiące napięć z administracją Trumpa

Ta blokada nie spada też w próżnię. Relacje Anthropic z administracją Trumpa są napięte od miesięcy. W lutym prezydent i sekretarz obrony Pete Hegseth próbowali wyrzucić produkty firmy z agencji federalnych, gdy ta zaczęła domagać się twardszych zasad korzystania ze swojej technologii przez Pentagon; Trump skomentował to ostro na Truth Social. Anthropic pozwał administrację o naruszenie wolności słowa, uzyskał korzystne orzeczenie sądu federalnego w Kalifornii, a sprawa wciąż toczy się przed sądem w Waszyngtonie. Jeszcze niedawno wydawało się, że napięcie opada — „Financial Times" donosił, że NSA wykorzystuje Mythos do ofensywnych operacji w cyberprzestrzeni — a 2 czerwca Trump podpisał rozporządzenie o AI, które każe agencjom wzmocnić cyberobronę i zbudować mechanizm wczesnego, dobrowolnego dostępu rządu do najpotężniejszych modeli. Dziesięć dni później ten sam rząd kazał najmocniejszy z tych modeli wyłączyć.

## Co dalej z dostępem do Fable 5

Na razie nowe sesje w produktach Claude przełączają się na model domyślny albo na Opusa 4.8, a każde wywołanie `claude-fable-5` zwraca błąd. Anthropic deklaruje, że chce przywrócić dostęp, gdy tylko uda się wyjaśnić sprawę. Historia jest rozwojowa — firma zapowiedziała kolejne szczegóły.

## Źródła

1. **Anthropic — oficjalne oświadczenie z 12 czerwca 2026**
[https://www.anthropic.com/news/fable-mythos-access](https://www.anthropic.com/news/fable-mythos-access)
2. **NBC News (Jared Perlo), 12 czerwca 2026**
[https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/anthropic-suspends-new-ai-models-fable-mythos-government-directive-rcna349901](https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/anthropic-suspends-new-ai-models-fable-mythos-government-directive-rcna349901)
3. **CNBC, 12 czerwca 2026**
[https://www.cnbc.com/2026/06/12/anthropic-disables-access-to-fable-5-and-mythos-5-to-comply-with-government-directive.html](https://www.cnbc.com/2026/06/12/anthropic-disables-access-to-fable-5-and-mythos-5-to-comply-with-government-directive.html)
4. **Fortune, 13 czerwca 2026**
[https://fortune.com/2026/06/13/anthropic-disables-fable-mythos-export-controls-national-security-threat/](https://fortune.com/2026/06/13/anthropic-disables-fable-mythos-export-controls-national-security-threat/)
5. **The New Stack**
[https://thenewstack.io/us-gov-orders-anthropic-to-pull-fable-5-and-mythos-5-three-days-after-launch/](https://thenewstack.io/us-gov-orders-anthropic-to-pull-fable-5-and-mythos-5-three-days-after-launch/)
6. **9to5Mac, 12 czerwca 2026**
[https://9to5mac.com/2026/06/12/anthropic-pulls-claude-mythos-5-and-claude-fable-5-following-us-government-directive/](https://9to5mac.com/2026/06/12/anthropic-pulls-claude-mythos-5-and-claude-fable-5-following-us-government-directive/)
7. **Simon Willison**
[https://simonwillison.net/2026/Jun/13/us-government-directive-to-suspend-access/](https://simonwillison.net/2026/Jun/13/us-government-directive-to-suspend-access/)

*Stan na 13 czerwca 2026 r.*